متن اصلی

بدون شک هنگامی‌که صحبت از اطلاعات و اسناد مورد استفاده توسط قشر عظیمی از انواع افراد مختلف به میان می‌آید پدیدار گشتن قابلیتی به‌منظور انتقال سریع و به همراه داشتن داده‌های مهم و حیاتی در هر زمان و مکان در گره‌گشایی از بسیاری مشاکل گوناگون و شیرین سازی زندگی به کام مصرف‌کنندگان تأثیرات فراوانی را به خود اختصاص داده و بسیار حائز اهمیت است. اگر در زمان اندکی به عقب بازگشته و پیشینه چگونگی جابه‌جایی اطلاعات را تحت مطالعه خود قرار دهیم مشاهده می‌نماییم که مورد نامبرده پیشتر به‌وسیله تمسک جستن به ابزارهایی نظیر فلاپی و در محدودیت‌های ذخیره‌سازی هنگفتی صورت می‌پذیرفته است، اما این مهم امروزه با پیشرفته عمل و دانش و پای در میدان گذاشتن فناوری‌های نوین نظیر سخت‌افزارهای فلش مموری در مقیاس بسیار عظیم‌تری نسبت به گذشته انجام می‌پذیرد. همان‌طور که مستحضر هستید جابه‌جایی اسناد مهم و حیاتی با تمسک جستن به روش‌هایی نظیر انتقال فیزیکی به‌وسیله سخت‌افزارهای نامبرده، ارسال از طریق شبکه گسترده و پهناور اینترنت و یا … از دیرباز تاکنون به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مباحث موجود در حوزه امنیت و محافظت در برابر دسترسی‌های ناخواسته و سودجویی‌های گوناگون مطرح بوده و همچنان نیز با قوت فراوانی چشم‌نوازی می‌کند. ازآنجایی‌که نقل‌وانتقال اطلاعات حساس و شایسته حفاظت‌های مختلف در عصر حاضر به لطف پیشرفت فناوری نظیر فزونی عظیم ظرفیت ذخیره‌سازی حافظه‌های فلش مموری، افزایش چشمگیر پهنای باند و زیرساخت‌های شبکه‌ای و … همان‌طور که پیشتر نیز گفته شد در مقیاس بسیار عظیمی صورت می‌پذیرد، بنابراین وجود مکانیسم‌هایی جهت محافظت از اطلاعات و جابه‌جایی بی‌خطر آن‌ها به‌عنوان نقطه عطفی هنگفت در صنعت نامبرده به شمار می‌رود که در این مقاله آموزشی کوتاه با یکدیگر طریقه چگونگی به رمز در آوردن محتویات موجود در بطن حافظه‌های فلش مموری را با استفاده از نرم‌افزار اول شخص BitLocker می‌آموزیم. توضیحات مندرج در نوشته فعلی تنها محدود به سخت‌افزارهای نامبرده نشده و تمامی حافظه‌های قابل حمل نظیر میکرو اس دی، اس دی کارت و … را نیز شامل می‌شود. پیش از پرداختن به مبحث آموزش ذکر این نکته ضروری است که اجرای دستورالعمل‌های ذیل در سیستم عامل‌های ویندوز ویستا به قبل با توجه به عدم میزبانی از نرم‌افزار مذکور و الگوریتم‌های مورد استفاده توسط آن قابل اجرا نمی‌باشد.

ابتدا سخت‌افزار فلش مموری و یا حافظه‌ای که قصد محافظت و به رمز در آوردن اطلاعات آن را در سر دارید به یکی از درگاه‌های یو اس بی رایانه شخصی متصل کرده و سپس تا پایان روند شناسایی آن توسط سیستم‌عامل ویندوز شکیبا باشید.

پس از شناسایی موفقیت‌آمیز سخت‌افزار ابتدا برنامه مدیریت فایل سیستم‌عامل را گشوده (با فشردن هم‌زمان کلیدهای ترکیبی Windows + E) و سپس پارتیشن منتسب به سخت‌افزار فلش مموری را بیاید. بر روی پارتیشن مربوطه یک مرتبه کلیک راست کرده و سپس از طریق منوی محتویات نمایان گردیده گزینه Turn on BitLocker را انتخاب کنید؛ مشاهده می‌کنید که نرم‌افزار اول شخص رمزگذاری و محافظت از اطلاعات در برابر دسترسی‌های غیرمجاز گنجانده شده در بطن سیستم‌عامل ویندوز نمایان می‌گردد.

در پنجره نمایان گردیده ابتدا گزینه استفاده از گذرواژه عبوری به‌منظور گشایش پارتیشن (Use password to unlock the drive) را فعال کرده و سپس رمز عبور مناسبی را کادرهای مربوطه تایپ کنید. عبارت تایپی علاوه بر استقامت فراوان، باید از الگوی ویژه‌ای جهت به خاطر سپاری سهل و عدم فرار آن از حافظه نیز برخوردار باشد، بنابراین اکیداً پیشنهاد می‌گردد که از انتخاب گذرواژه‌هایی نظیر 12345 که به راحتی آب خوردن شکسته شده و به‌هیچ‌عنوان از پایداری شایسته برخوردار نمی‌باشند پرهیز کرده و به تمسک جستن به رموزی که به‌صورت تلفیقی از اعداد، نماد و واج‌های الفبایی می‌باشند مبادرت ورزید. درصورتی‌که عبارت انتخابی از استقامت مناسب بهره‌مند نبوده و یا تعداد حروف تشکیل‌دهنده آن از حداقل لازمه‌های پیش‌فرض در نظر گرفته شده کمتر باشد نرم‌افزار خطایی را بازگردانی کرده و از ورود به مرحله پسین جلوگیری به عمل می‌آورد.

bitlocker-encryption-password-enter

پس از انتخاب گذرواژه‌ای مناسب و تایپ آن در کادرهای مربوطه بر روی کلید Next کلیک کنید. درصورتی‌که رایانه شخصی از سخت‌افزار خوانش و شناسایی کارت‌های هوشمند میزبان پین‌های عبوری برخوردار می‌باشد با فعال‌سازی گزینه Use my smart card to unlock the drive می‌توانید به استفاده از اطلاعات موجود در بطن فلش مموری با وارد نمودن کارت مربوطه اقدام کنید، اما ازآنجایی‌که این مهم در بسیاری از رایانه‌های شخصی حاضر نمی‌باشد پیشبرد روند متن اصلی مقاله فعلی نیز با اکتفا نمودن به تنها درج گذرواژه عبوری صورت می‌پذیرد.

در صفحه جدید نمایان گردیده نرم‌افزار به‌صورت خودکار کلیدی همانند رشته‌ای از اعداد جهت بازیابی و دسترسی به اطلاعات موجود در بطن حافظه فلش مموری در مواقع فراموشی گذرواژه عبوری را ایجاد و با استفاده از ورودی‌های نمایان گردیده در اختیار فرد قرار می‌دهد. همان‌طور که مشاهده می‌کنید گزینه اولیه کلید تولیدی را در حساب کاربری مایکروسافت به‌صورت برخط ذخیره‌سازی کرده و دسترسی به آن را از تمامی دستگاه‌های دیگر فراهم می‌آورد، اما گزینه‌های ثانویه و ثالثیه دستیابی به کلید مربوطه را در حالت محلی و با ذخیره‌سازی در قالب یک فایل یا پرینت بر روی کاغذ مقرر می‌دارند. پیشنهاد می‌گردد که از ذخیره‌سازی کلید ایجادی نامبرده به‌صورت آنلاین خودداری کرده و به حفظ آن در قالب یک فایل بر روی رایانه شخصی خود مبادرت ورزید.

bitlocker-encryption-recovery-key

پس از ذخیره‌سازی کلید بازیابی مذکور بر روی کلید Next کلیک کنید. در صفحه جدید نمایان گردیده درصورتی‌که قصد دارید نرم‌افزار تنها اطلاعات موجود یا به‌عبارتی‌دیگر فضای اشغال و تحت استفاده حافظه فلش مموری را به رمز در آورد گزینه اولیه (Encrypt used disk space only) و درصورتی‌که قصد دارید تمامیت ظرفیت ذخیره‌سازی سخت‌افزار به رمز در آید گزینه ثانویه (Encrypt the entire drive) را انتخاب کنید. ذکر این نکته ضروری است که انتخاب ورودی دوم مدت زمان بیشتری را به‌منظور رمزگذاری اطلاعات نیازمند می‌باشد.

bitlocker-drive-encryption-capacity

مرحله احتمالی: کمپانی قدرتمند مایکروسافت در به‌روزرسانی شماره 1511 عرضه گردیده برای دهمین نسخه از سیستم‌عامل ویندوز 10 رویه و روش جدیدی را به‌منظور استفاده در نرم‌افزار نامبرده از جانب خود معرفی نموده است که با تمسک جستن به الگوریتم‌های بهبود یافته علاوه بر فزونی ضریب امنیت حفاظت از اطلاعات، در پشتیبانی از یکپارچگی فرعی نیز تأثیرات فراوانی را به خود اختصاص داده است. همان‌طور که مستحضر هستید الگوریتم‌های تعبیه گردیده در به‌روزرسانی‌های نسخه‌ها و همچنین ویرایش‌های پیشین سیستم‌عامل مذکور با استفاده از حالت رمزنگاری 128 بیت AES به کد نمودن و حفاظت از اطلاعات حیاتی مبادرت می‌ورزد، اما این مهم در جدیدترین آپدیت عرضه گردیده با استفاده از حالت 256 بیت XTS-AES به ایفای نقش خود می‌پردازد که پیشتر نیز مزیت‌های آن معرفی گردیدند، اما یکی از بزرگ‌ترین نقاط ضعف آن عدم پشتیبانی از ویرایش‌های پیشین سیستم‌عامل مورد ذکر می‌باشد. درصورتی‌که قصد دارید سخت‌افزار فلش مموری مربوطه را تنها در رایانه شخصی فعلی یا دستگاه‌هایی که از بروز بودن آن‌ها اطمینان دارید تحت استفاده قرار دهید انتخاب گزینه New encryption mode در افزایش ضریب امنیت تأثیرگذار است، اما درصورتی‌که استفاده از سخت‌افزار را در رایانه‌های شخصی متفرقه میزبان نسخه‌های پیشین سیستم‌عامل نامبرده در سر دارید اکیداً پیشنهاد می‌گردد که گزینه Compatible mode را گزینش نمایید تا از بروز هرگونه مشاکل احتمالی در آتیه جلوگیری به عمل آید. علاوه بر آن ذکر این نکته نیز ضروری است که صفحه توضیح داده شده در پاراگراف فعلی تنها در صورتی نمایان می‌گردد که سیستم‌عامل تحت بهره به‌روزرسانی شماره 1511 و نسخه‌های پس از آن را میزبان باشد، در غیر این صورت مستقیماً مرحله بعد به نمایش در می‌آید.

bitlocker-new-encryption-mode

اکنون پس از انتخاب چگونگی کد نگاری اطلاعات حافظه فلش مموری و گزینش الگوریتم مورد استفاده به‌منظور انجام عملیات در صفحه جدید نمایان گردیده بر روی کلید Start encrypting کلیک کنید؛ مشاهده می‌کنید که نرم‌افزار به‌صورت خودکار روند به رمز در آوردن تمامی محتویات موجود در بطن سخت‌افزار را آغاز می‌کند.

bitlocker-encryption-start

مدت زمان مورد نیاز به‌منظور اتمام روند عملیات با عنایت به ظرفیت ذخیره‌سازی فلش مموری، میزان حجم اشغال شده، نوع الگوریتم انتخابی، سرعت نوشت و خوانش سخت‌افزار و … بسیار متفاوت بوده و ممکن است ساعت‌ها به طول بینجامد. پس از اتمام روند عملیات مشاهده می‌کنید که سیستم‌عامل به‌صورت خودکار هنگام اتصال سخت‌افزار فلش مموری به یکی از درگاه‌های یو اس بی و اقدام به دسترسی به محتویات موجود در بطن آن گذرواژه پیشتر انتخابی را خواستار می‌باشد.

bitlocker-encryption-proccess

درصورتی‌که قصد دارید در آینده گذرواژه عبوری را از رویه و روش امنیتی فلش مموری ابطال نموده و اطلاعات آن را مجدداً از حالت به رمز در آمده خارج کنید ابتدا سخت‌افزار را به یکی از درگاه‌های یو اس بی متصل کرده و سپس با درج عبارت عبوری به محتویات موجود در بطن آن دسترسی پیدا کنید.

اکنون بر روی پارتیشن سخت‌افزار یک مرتبه کلیک راست کرده و سپس از طریق منوی میانبر نمایان گردیده گزینه Manage BitLocker را انتخاب کنید؛ مشاهده می‌کنید که صفحه مربوط به مدیریت چگونگی عملکرد برنامه نمایان می‌گردد.

در صفحه جدید نمایان گردیده از میان انبوه تعداد درایوهای موجود پارتیشن فلش مموری را یافته و پس از کلیک بر روی گزینه Turn of BitLocker در پنجره کوچک جدید نمایان گردیده نیز مجدداً کلید نامبرده را انتخاب کنید؛ مشاهده می‌کنید که برنامه روند عملیات برداشت گذرواژه عبوری و از حالت رمز در آوردن اطلاعات موجود را آغاز می‌کند که با توجه به خواص پیشتر نامبرده ممکن است مدت زمان فراوانی به طول انجامد.

bitlocker-encryption-turnoff

اکنون به‌عنوان حسن خطام مقاله آموزشی فعلی ذکر این نکته ضروری است که استفاده از رویه و روش معرفی گردیده و دسترسی به اطلاعات فلش مموری منوط به وجود نرم‌افزار BitLocker بر روی سیستم‌عامل می‌باشد. درصورتی‌که رایانه شخصی مورد استفاده فائق سیستم‌عامل کمپانی مایکروسافت بوده و یا نسخه‌های پیشین ویندوز ویستا را میزبان می‌باشد دسترسی به محتویات موجود در بطن حافظه فلش مموری ممکن است با اشکال و خطا مواجه گردند.