متن اصلی

مدیریت سرعت و میزان پهنای باند اختصاص یافته به آی‌پی‌های تولیدی توسط شبکه محلی یا شبکه جهانی اینترنت یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین قدم‌های موجود در زمینه دست‌یابی به بستری مناسب و فراهم‌سازی زیرساخت‌های معقول به‌منظور بهره‌مندی تمامی افراد متصله از پهنای باند مناسب و برقراری توازن به شمار رفته و علاوه بر آن در زمینه کنترل میزان ترافیک مصرفی نیز نقش به سزایی را ایفا می‌کند. تصور کنید که یک شبکه خانگی وای فای در منزل شما راه‌اندازی شده و تنها فرد استفاده کننده از بستر نامبرده نیز شخص میزبان می‌باشد. اکنون تعدادی مهمان به خانه شما آمده و درخواست گذرواژه امنیتی و کسب اجازه به‌منظور اتصال به شبکه خانگی وای فای را دارند. مطمئناً برخی افراد از عدم واگذاری گذرواژه امنیتی و صدور اجازه به‌منظور اتصال به شبکه محلی و یا ذکر عبارت دانلود ممنوع و اثرات ایجاد شده پس از آن نظیر ناراحت شدن میهمانان و … واهمه داشته و با نارضایتی مجوز دسترسی را صادر می‌کنند، اما استفاده نا به‌جا یا به‌عبارتی‌دیگر سوء استفاده از سرویس اینترنت شخص میزبان، دانلودهای ناخواسته و اتلاف ترافیک، استفاده از حداکثر میزان پهنای باند شبکه و … پس از واگذاری گذرواژه امنیتی و دست‌یابی میهمانان به شبکه محلی وای فای دیگر اجتناب‌ناپذیر می‌باشند.

اکنون مجدداً فرض کنید که تعداد دو یا چندین رایانه به یک سرویس اینترنت (به‌عنوان‌مثال تعداد چهار رایانه توسط یک مودم/روتر) متصل شده‌اند. در حالت عادی میزان پهنای باند سرویس دریافتی توسط شرکت ارائه‌دهنده اینترنت بین تمامی رایانه‌های متصله به‌طور مساوی پخش می‌شود، اما هنگامی‌که یکی از رایانه‌ها اقدام به دانلود فایلی کند دیگر این موازنه به هم خورده و بخش عظیمی از پهنای باند به رایانه نامبرده هدایت می‌شود. بسیاری از سرویس‌های VOIP و تماس‌های اینترنتی نظیر نرم‌افزار اسکایپ و تماشای برخط ویدئوهای مختلف و … برخلاف حالت دانلود که پیشتر به آن اشاره شد تمامی پهنای باند موجود را به خود اختصاص داده و مدت زمان مورد نیاز جهت شناسایی و پردازش دستورات بسیار ساده نظیر فشردن یک کلید با افزایش چشمگیری مواجه می‌شود که این خود به فزونی تأخیر در دسترسی دیگر رایانه‌های متصله به شبکه جهانی وب منتهی می‌شود. خوشبختانه تمامی مشکلات نامبرده و محدودیت‌های مذکور تنها با محدودسازی آی‌پی‌های ایجاد شده توسط شبکه محلی امکان‌پذیر می‌باشد. همان‌طور که پیشتر گفته شد مدیریت شبکه یکی از مهم‌ترین و اساسی‌ترین ارکان موجود به‌منظور فراهم‌سازی بسترهای مناسب و بهره‌مندی یکسان تمامی افراد حاضر در منطقه به شمار می‌رود. محدودسازی پهنای باند در محیط‌های بسیار بزرگ نظیر دانشگاه، مراکز خرید و … که ممکن است تعداد چندین هزار نفر در یک زمان به شبکه محلی متصل باشند بسیار ضروری می‌باشد. در این مقاله آموزشی کوتاه با یکدیگر نحوه محدودی سازی پهنای باند اختصاص یافته به آی‌پی‌های تولیدی توسط سخت‌افزار مودم/روتر را می‌پردازیم. همان‌طور که پیشتر گفته سخت‌افزار نامبرده در حالت پیش‌فرض پهنای باند یکسان و مناسبی را به صورت خودکار در اختیار تمامی دستگاه‌های متصله به خود قرار می‌دهد اما برقراری توازن فوق هنگام تغییر شرایط دیگر امکان پذیر نمی‌باشد.

پیش از پرداختن به آموزش ذکر این نکته ضروری است که نگارنده حقیر با تدوین مقاله آموزشی فوق به‌هیچ‌عنوان قصد تخریب روابط خانوادگی و … را در سر نداشته و تنها در جهت افزایش اطلاعات خوانندگان عزیزتر از جان و به انجام رسانی رسالت عظیم خود تلاش می‌کند. در فرهنگ بسیار غنی فارسی و دین مبین اسلام میهمان به‌عنوان حبیب و دوست خدا بر شمرده شده و احترام ایشان بسیار لازم و ضروری می‌باشد، اما گاهی اوقات برخی افراد سوء استفاده گر پای خود را از چهارچوب‌های تعریف شده فراتر گذاشته و اقدام به انجام اعمال غیر اخلاقی (نظیر دانلود بی‌رویه و استفاده بدون اجازه از ترافیک اینترنت) می‌کنند که در نتیجه اعمال محدودیت از جانب مدیریت شبکه امری ضروری می‌باشد. مقاله آموزشی فوق بر پایه سخت‌افزارهای Tenda جمع‌آوری شده است.

ابتدا یک نرم‌افزار مرورگر اینترنت را گشوده و سپس در کادر درج آدرس عبارت 192.168.1.1 را تایپ کنید.

در پنجره نمایان شده در کادر نام کاربری و رمز عبور عبارت admin را تایپ کرده و سپس کلید اینتر را بفشارید.

ذکر این نکته ضروری است که اگر نام کاربری و رمز عبور پیش‌فرض سخت‌افزار را تغییر داده‌اید باید مقادیر جدید را وارد کنید.

بر روی گزینه Advanced به‌منظور ورود به صفحه پیشرفته تنظیمات مودم کلیک کنید. گزینه نامبرده ممکن است در تمامی سخت‌افزار توسعه یافته توسط کمپانی Tenda موجود نباشد.

پس از ورود به صفحه تنظیمات ابتدا بر روی سربرگ Device info کلیک کرده و سپس بر روی گزینه DHCP کلیک کنید. پنجره نمایان شده حاوی تمامی IP آدرس‌های اختصاص یافته به دستگاه‌های متصله به شبکه محلی وای فای توسط سخت‌افزار مودم می‌باشد.

تصویر فوق نمایانگر اتصال تعداد سه دستگاه رایانه شخصی، تلفن همراه هوشمند و تبلت به نقطه دسترسی شبکه محلی وای فای می‌باشد. همان‌طور که مشاهده‌ می‌کنید سخت‌افزار مودم تعداد سه IP کاملاً مستقل را به‌منظور شناسایی و دسترسی به شبکه جهانی وب در اختیار سخت‌افزارهای متصله به خود قرار داده است. آی‌پی آدرس‌های ایجاد شده توسط سخت‌افزار مودم در دسته آدرس‌های پویا قرار گرفته و پس از مدت زمان مشخصی به صورت خودکار منقضی می‌شوند. این نکته را باید مدنظر داشته باشید که آدرس‌های محدود شده توسط شخص مدیر پس از به پایان رسیدن مدت زمان درنظر گرفته شده دیگر اثری نداشته و آدرس‌های جدید ایجاد شده و اختصاص یافته به سخت‌افزارهای مورد نظر باید مجدداً مورد محدودسازی قرار گیرند. به‌عنوان‌مثال همان‌طور که در تصویر فوق مشاهده می‌کنید IP اختصاص یافته به دستگاه تبلت مقدار 192.168.1.2 بوده و پس از گذشت 16 ساعت به صورت کاملاً خودکار منقضی شده و مجدداً آدرس جدیدی توسط سخت‌افزار مودم به آن نسبت داده می‌شود. انقضای خودکار آدرس‌های اختصاص یافته تنها در صورتی انجام می‌پذیرند که دستگاه مربوطه به صورت مداوم و در طی بازه زمانی مشخصه و پس از آن نیز به شبکه محلی وای فای متصل باشد. درصورتی‌که ارتباط دستگاه مربوطه پیش از به پایان رسیدن بازه زمانی نامبرده به صورت دستی قطع شود مجدداً IP آدرس منقضی شده و در صورت اتصال مجدد آدرس جدیدی به آن نسبت داده می‌شود.

dynamic-ip-addreses-generated-by-modem

IP آدرس‌های به خصوصی که قصد محدودسازی آن‌ها را دارید به خاطر بسپارید.

بر روی سربرگ Advanced Setup کلیک کرده و سپس بر روی گزینه Bandwidth Control کلیک کنید.

در پنجره نمایان شده ابتدا گزینه Enable Bandwidth Control را فعال کنید. مشاهده می‌کنید که مقداری نمایان می‌شود. مقدار نمایان شده تنها در جهت مثال بوده و قابلیت کنترل و ویرایش آن میسر نمی‌باشد. ذکر این نکته ضروری است که نمایش یا عدم نمایش گزینه‌های نامبرده با توجه به نسخه فریمور موجود بر روی سخت‌افزار متفاوت می‌باشد.

اکنون IP آدرسی که قصد محدودسازی آن را دارید در کادر IP Address Range وارد کنید.

همان‌طور که مشاهده می‌کنید گزینه نامبرده قابلیت مدیریت محدوده عظیمی از انواع آدرس‌های تولیدی توسط سخت‌افزار را فراهم آورده است. محدوده قابل مدیریت توسط گزینه مذکور در قالب مقادیری پس از خط تیره قرار گرفته در انتهای آدرس شروعی قابل تنظیم می‌باشد، به‌عنوان‌مثال اگر قصد دارید آی‌پی‌های تولیدی در محدوده 2 تا 150 را مدیریت کنید مقادیر مورد نیاز باید به صورت 150 – 192.168.1.2 تایپ شوند. ذکر این نکته ضروری است که آی‌پی آدرس شروعی (در اینجا 192.168.1.2) توسط سخت‌افزارهای مختلف ممکن است دارای تفاوت باشد. اگر قصد محدودسازی یک آی‌پی آدرس به خصوص را دارید محدوده مورد نیاز را تنها به همان آی‌پی مربوطه محدودسازید. به‌عنوان‌مثال در اینجا بنده قصد محدودسازی پهنای باند آی‌پی اختصاص یافته به رایانه شخصی خود را در سر دارم. اگر مجدداً به جدول IP آدرس‌های پویای تولیدی توسط سرور DHCP مراجعه کنید مشاهده می‌کنید که سخت‌افزار مودم آدرس 192.168.1.3 را به رایانه شخصی این حقیر نسبت داده است. اکنون مقدار مورد نیاز به‌منظور محدودسازی تنها آدرس نامبرده باید به صورت  3 – 192.168.1.3 در کادر پیشتر اشاره شده تایپ شود.

پس از تایپ آی‌پی آدرس به خصوص یا تعیین محدوده آدرس‌های مربوطه در کادر Max Upstream Speed حداکثر پهنای باند اختصاصی به‌منظور ارسال اطلاعات به شبکه جهانی وب (آپلود) و در کادر Max Downstream Speed نیز حداکثر پهنای باند مورد نیاز به‌منظور دریافت اطلاعات از شبکه نامبرده (دانلود) را وارد کنید.

ذکر این نکته ضروری است که پهنای باند موجود در قالب مقادیر بیت بر ثانیه قابل محاسبه می‌باشد. هر بایت در سیستم مبناهای موجود از 8 بیت تشکیل گردیده است، بنابراین سرعت واقعی آپلود و دانلود اطلاعات بر روی و از شبکه جهانی وب با تقسیم مقدار پهنای باند موجود در عدد 8 بدست می‌آید. به‌عنوان‌مثال اگر مقدار پهنای باند 128 کیلوبیت بر ثانیه (128 kbps) در کادرهای پیشتر اشاره شده تایپ شود تقسیم آن در عدد 8 مقدار 16 بایت را خروجی می‌دهد که در حقیقت سرعت واقعی آپلود و دانلود اطلاعات می‌باشد.

کادر Description نیز به منظور درج توصیفی جهت شناسایی ورودی مدیریت یافته به کار گرفته می‌شود.

bandwidth-control-tab

پس از تعیین حداکثر میزان پهنای باند اختصاصی ابتدا گزینه Status را به حالت فعال (Enable) تغییر داده و سپس در نهایت بر روی گزینه Commit کلیک کنید. مشاهده ‌می‌کنید که محدوده تعیین شده در بخش بالایی صفحه فعلی نمایان شده و یک مقدار قابل شناسایی (ID) نیز به آن نسبت داده می‌شود.

درصورتی‌که قصد ویرایش آدرس مدیریت شده را دارید بر روی گزینه Edit کلیک کنید. مشاهده می‌کنید که مقادیر مربوطه در بخش پایینی صفحه نمایان می‌شوند. درصورتی‌که قصد پاک‌سازی آن را دارید نیز بر روی گزینه Delete کلیک کنید.

ip-address-bandwidth-management

در نهایت پس از تعیین تمامی ورودی‌های مورد نظر بر روی گزینه Apply/Save کلیک کنید. اکنون تمامی آی‌پی آدرس‌های مربوطه در فهرست مدیریت ورود یافته و با توجه به مقادیر درنظر گرفته شده توسط مدیریت شبکه به صورت خودکار توسط سخت‌افزار مودم کنترل می‌شوند.

bandwidth-before-after

مجدداً ذکر این نکته ضروری است که همان‌طور که پیشتر اشاره شده IP آدرس‌های ایجاد شده توسط سخت‌افزار مودم در دسته آدرس‌های پویا قرار گرفته و پس از مدت زمان به خصوصی به صورت خودکار منقضی می‌شوند. توجه باشید که در صورت منقضی شدن آدرس قرار گرفته در فهرست و اختصاص آدرس جدیدی به دستگاه مربوطه تمامی آدرس‌های قرار گرفته در فهرست مدیریت پهنای باند نیز باطل گردیده و دیگر کاربردی نخواهند داشت مگر در صورت اختصاص مجدد آدرس مربوطه به دستگاهی دیگر.