متن اصلی

SSD VS HDD

درایو های حالت جامد یا به اختصار SSD به آهستگی در حال تبدیل شدن به ابزار اصلی کاربران کامپیوتر برای عملیات ذخیره سازی اطلاعات هستند، دلایل بسیار خوبی برای مهاجرت شما از هارد دیسک (HDD) کامپیوتر خود به درایو های جامد وجود دارد، شاید اصلی ترین مزیت را بتوان در سرعت فراهم شده جست و جو کرد، درایو های جامد به طور تقریبی 5 برابر سریعتر از هر هارد دیسک موجود در بازار می باشند این مطلب به معنای این هست که سیستم عامل، تمام برنامه های کاربردی و بازی های رایانه ای موجود در سیستم شما با سرعت بسیار زیادی اجرا خواهند شد، به طور کلی سیستم کامپیوتری شما تنها با تعویض یک قطعه به بهترین شرایط عملکردی دست خواهد یافت که تغییرات ایجاد شده را به راحتی لمس خواهید کرد. کاهش احتمال آسیب به اطلاعات ذخیره شده به دلیل عدم وجود بخش های متحرک در ساختار SSD ها، از دیگر دلایل برتری حافظه های جامد نسبت به HDD ها خواهد بود، در حال حاضر تنها دلیلی که درایو های جامد به طور گسترده در سیستم های کامپیوتری مورد استفاده قرار نمی گیرند، برچسب قیمت بسیار زیاد این قطعات سخت افزاری می باشد. قیمت تمام شده برای هر گیگابایت از حافظه های جامد در مقایسه با هارد دیسک های مکانیکی رقم بسیار زیادی خواهد بود، برای کاربران حرفه ای انتخاب کاملا واضح و مشخص هست اما این مطلب در مورد کاربران عادی کامپیوتر چندان صدق نخواهد کرد، اکثر کاربران تمایلی به تقبل هزینه زیاد در قبال دریافت حجم ذخیره سازی اندک برای لپتاپ یا کامپیوتر خود ندارند، البته درایو های جامد رفته رفته در حال گسترش در ابزارهای کامپیوتری به ویژه محصولات قابل حمل نظیر لپتاپ هستند، رقابت سخت بین کمپانی های سازنده قطعات سخت افزاری در چند سال اخیر به بیشترین سطح خود رسیده است و اگر در آینده با کاهش قیمت مناسب SSD ها مواجهه شدید، چندان تعجب نکنید.

AHCI Mode

قدم اول: از کارکرد سیستم کامپیوتری خود در حالت رابط AHCI اطمینان حاصل کنید!

اولین مرحله در بهینه سازی SSD مطمئن شدن از عملکرد سیستم در حالت AHCI می باشد، به طور معمول اگر از سیستم عامل های ویندوز 7، 8 یا 10 استفاده می کنید، تنها کافی هست تا به محیط بایوس مادربرد مراجعه کنید و کنترل کننده SATA را به حالت AHCI تغییر دهید، در اکثر مادربرد های سیستم های رومیزی (PC) برای دسترسی به محیط بایوس باید در زمان روشن کردن سیستم کلید Delete را فشار دهید، این کلید میانبر در بیشتر لپتاپ ها به F2 تغییر مکان داده است. البته به یاد داشته باشید این کلید ها تنها به صورت پیشفرض در نظر گرفته شده اند و بسته به نوع برند قطعات سخت افزاری و کمپانی تولید کننده می تواند تغییر کند.

نکته: اگر پس از تغییر کنترلر SATA از IDE به حالت AHCI، سیستم بوت نشد و با مشکلی در بارگذاری ویندوز برخورد کردید، باید دوباره تنظیمات کنترلر SATA را به حالت اصلی برگردانید، مشکل مورد نظر برای اکثر کاربرانی که سیستم عامل را در حالت IDE نصب کرده اند، اتفاق خواهد افتاد و با تغییر حالت SATA اطلاعات قبلی غیر قابل خواندن می شوند، اگر با چنین مسئله ای برخورد داشتید، راه حل دیگه ای برای تغییر کنترل کننده SATA بدون صدمه رساندن به اطلاعات قبلی وجود دارد، برای انجام این کار مراحلی که در ادامه ذکر شده اند را انجام دهید.

Enable AHCI in Registry Editor

– ابتدا برنامه RUN را از منوی استارت اجرا کرده و سپس عبارت REGEDIT را تایپ کرده و کلید اینتر را زده تا وارد محیط ویرایش ریجیستری ویندوز شوید.

– مطابق با تصویر به مسیر “HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Services\msahci” می روید.

– در نهایت متغیر فایل Start را به عدد 0 تغییر می دهید. (رقم صفر بیانگر فعال بودن حالت AHCI می باشد)

SSD TRIM

قدم دوم: از فعال بودن دستور پاک سازی TRIM اطمینان حاصل کنید!

درایوهای جامد باید قبل از نوشتن اطلاعات جدید، داده های علامت گذاری شده قبلی را حذف کنند، این عملیات پاکسازی زمان زیادی را به خود اختصاص می دهد و عملکرد کلی SSD را کاهش خواهد داد، به همین منظور کمپانی های سازنده حافظه های جامد فناوری TRIM را معرفی کردند، این تکنولوژی به SSD اجازه می دهد تا به صورت خودکار داده های علامت گذاری شده را قبل از نوشتن اطلاعات جدید پاکسازی کند و سرعت نوشتن را افزایش دهد، مشخص کردن فعال بودن TRIM کار راحتی نیست اما از طریق دستور زیر می توانید از عملکرد صحیح TRIM مطمئن شوید.

cmd TRIM check

– ابتدا پنجره Command Line Prompt یا به اختصار CMD را از منوی استارت به صورت Run As Administrator اجرا می کنید.

– در ادامه دستور “fsutil behavior query DisableDeleteNotify” را وارد کرده و کلید اینتر را می زنید.

– اگر نتیجه به دست آمده برابر با رقم 0 بود، در نتیجه TRIM فعال هست و در سمت دیگر قضیه اگر رقم 1 مشاهده شد، حاکی از غیرفعال بودن TRIM می باشد.

Partition alignment

قدم سوم: بررسی هم ترازی پارتیشن ها!

تراز کردن پارتیشن ها یا Partition Alignment قدم بسیار مهمی برای افزایش عملکرد کلی SSD می باشد، این امکان وجود دارد همین الان که از حافظه های جامد استفاده می کنید به دلیل عدم چیدمان مناسب پارتیشن ها از حداکثر سرعت درایو جامد خود بهره نبرید، یک هارد دیسک عادی معمولا اولین پارتیشن را بعد از 63 بلوک خالی شروع می کند، این در حالی هست که SSD برای عملکرد مناسب به 64 بلوک از داده ها نیاز دارد، این بدان معنا هست که گاهی اوقات اگر SSD توسط ابزاری غیر از Windows Installer (محیط نصب ویندوز) فرمت شود این امکان وجود دارد تا چیدمان یا تراز پارتیشن دچار مشکل شود و اطلاعات با سرعت کمتر از میزان مورد انتظار انتقال یابند، برای اطلاع از صحیح بودن چیدمان پارتیشن ها می توان از برنامه AS SSD Benchmark استفاده کرد.

اگر در برنامه AS SSD Benchmark عبارت BAD مشاهده شد، به معنای تراز نبودن پارتیشن مورد نظر می باشد، اما برای هم ترازی پارتیشن ها باید چه کاری انجام داد؟

AOMEI Partition Assistant Pro نرم افزاری قدرتمند جهت مدیریت پارتیشن ها در تمام سیستم عامل های مایکروسافت ویندوز می باشد که نه تنها به شما اجازه می دهد تا از وضعیت چیدمان پارتیشن ها اطلاع پیدا کنید بلکه توانایی ترازبندی را نیز برای شما فراهم می کند.

align-partition

در مرحله اول نسخه رایگان برنامه AOMEI Partition Assistant Pro  را از اینجا دانلود می کنید، سپس بعد از نصب نرم افزار برای چک کردن وضعیت Partition Alignment، روی پارتیشن مورد نظر راست کلیک کرده و مسیر “Advanced” -> “Partition Alignment” را طی می کنید، در پنجره ای که در ادامه نمایش داده می شود می توانید از تراز پارتیشن انتخاب شده اطلاع پیدا کنید، اگر عبارت “The current partition is already optimized thus there’s no need to align it again” مشاهده شد در نتیجه پارتیشن مربوطه نیازی به ترازبندی ندارد و می توانید پارتیشن های بعدی را بررسی کنید، در صورتی که ترازبندی انجام نشده باشد، پارتیشن مورد نظر را با تنظیمات توصیه شده (Optimized) ترازبندی کنید.

قدم چهارم: نمایه سازی دیسک را غیر فعال کنید!

Disk Indexing

نمایه سازی دیسک (Disk Indexing) برای کاهش زمان دسترسی به فایل ها در هارد دیسک ها توسط سیستم عامل ویندوز فراهم شده است و از آنجایی که سرعت دسترسی درایو های جامد (چیزی در حدود 0.1 میلی ثانیه) بسیار بیشتر از هارد دیسک ها می باشد، در نتیجه فعال سازی این بخش ثمره ای جزء کاهش عمر مفید SSD ندارد.

– روی پارتیشن SSD راست کلیک کرده و گزینه Properties را انتخاب می کنید.

– در ادامه تیک گزینه “Allow files on this drive to have contents indexed in addition to file properties” را در پایین پنجره بر می دارید.

قدم پنجم: یکپارچه سازی خودکار درایو ها را غیر فعال کنید!

Scheduled Defragmentation

در سیستم عامل ویندوز 7 یکپارچه سازی خودکار (Scheduled Defragmentation) به صورت پیش فرض غیر فعال می باشد، اما در بعضی از شرایط به صورت خودکار روشن خواهد شد، حافظه های جامد مشکلات یکپارچه سازی هارد دیسک ها را ندارند و استفاده از عملیات Disk Fragmentation تنها عمر مفید SSD را کاهش می دهد.

– روی پارتیشن SSD راست کلیک کرده و گزینه Properties را انتخاب می کنید.

– از سربرگ Tools روی گزینه Defragment now کلیک کرده تا وارد محیط Disk Defragmenter شوید.

– در این بخش اگر Scheduled Defragmentation روشن بود برای غیرفعال سازی آن اقدام کنید.

برای مطالعه قسمت دوم مقاله اینجا کلیک کنید.