متن اصلی

ضبط تصاویر یا به‌عبارتی‌دیگر فریم‌های نمایشی در یک صفحه دسکتاپ از دیرباز تاکنون یکی از مشکل‌ترین مراحل استفاده از رایانه‌های شخصی به شمار آمده و بسیاری از افراد نیز در نحوه انجام آن دچار مشکل می‌باشند. درحالی‌که ثبت یک فریم از میان انبوه فریم‌های نمایشی در هر ثانیه به راحتی آب خوردن بوده و تنها با فشردن یک کلید انجام می‌شود، مراحل ثبت انبوه فریم‌ها یا همانطور که پیشتر گفته شد تهیه فیلم از صفحه میزکار مقداری متفاوت بوده و نیازمند استفاده از نرم‌افزارهای سوم شخص می‌باشد. برخلاف نرم‌افزارهای پیشفرض سیستم عامل قدرتمند ویندوز نظیر Snipping Tool که تهیه تصاویر از تمام صفحه میزکار یا بخشی از آن را بسیار هموار ساخته‌اند، ثبت فریم‌های تشکیل دهنده صفحه نمایشگر در هرثانیه همانطور که پیشتر ذکر شد نیازمند تمسک جستن و استفاده از برنامه‌های سوم شخص موجود در اینترنت می‌باشد.

یکی از قدرتمندترین نرم‌افزارهای موجود در زمینه‌ی تهیه فیلم و تصویر از صفحه دسکتاپ برنامه‌ی Camtasia Studio می‌باشد که امکانات فراوان و متنوعی را در اختیار کاربر قرار می‌دهد. ازجمله ویژگی‌ها و نکات مثبت برنامه نامبرده می‌توان به ثبت انبوه فریم‌ها یا به‌عبارتی‌دیگر تهیه فیلم از صفحه میزکار، ویرایش فیلم ضبطی در محیط نرم‌افزار، حذف بخش‌های اضافی، اعمال انواع جلوه‌ها و لایه‌های مختلف و ده‌ها امکانات دیگر اشاره کرد، اما یکی از مهم‌ترین نکات منفی آن حجم نسبتاً بالای نرم‌افزار می‌باشد که درصد زیادی از روی آوردن کاربران به برنامه‌ها و نرم‌افزارهایی با حجم کمتر را به خود اختصاص داده است. البته ذکر این نکته ضروری است که حجم نسبتاً بالای نرم‌افزار در کنار امکانات متنوع و فوق‌العاده‌ای که در اختیار کاربران قرار می‌دهد بسیار معقول نیز به نظر می‌رسد. در مقاله آموزشی فوق نحوه استفاده از نرم‌افزار Open Broadcast Software را می‌‎آموزیم. نرم‌افزار نامبرده کاملآ رایگان و متن باز بوده و دارای حجم بسیار کمی (در مقایسه با نرم‌افزارهای دیگر) نیز می‌باشد، اما امکانات بسیاری را در اختیار کاربران قرار نداده و تنها قابلیت ضبط تصاویر را دارا می‌باشد، اما مجدداً ذکر این نکته ضروری است که انجام عمل فوق به بهترین شکل ممکن توسط برنامه مذکور انجام می‌پذیرد.

ابتدا بر روی لینک مقابل کلیک کرده و آخرین نسخه نرم‌افزار را دانلود کنید.(Open Broadcaster Software)

لینک مقابل حاوی برنامه نامبرده در قالب فایل اجرایی و فایل فشرده ZIP می‌باشد. درصورت نیاز و برحسب سلیقه فایل مربوطه در قالب مدنظر را دانلود کنید.

برنامه را از حالت فشرده خارج کرده و سپس به نصب آن بپردازید. هنگامی‌که نرم‌افزار برای اولین بار گشوده شود با پنجره‌ای همانند تصویر زیر روبه‌رو می‌شوید. اگر بلافاصله پس از نمایان شدن پنجره فوق بر روی گزینه Start Recording کلیک کنید با پیغامی حاوی متن “شما هیچ منبعی را اضافه نکرده‌اید، آیا از ضبط یک صفحه سیاه اطمینان خاطر دارید؟” مواجه می‌شوید که با کلیک بر روی گزینه Yes صفحه‌ای کاملاً سیاه به نمایش در می‌آید. عدم انجام تنظیمات نرم‌افزار یا به‌عبارتی‌دیگر تنظیم نبودن آن عامل اصلی نمایان شده صفحه مذکور می‌باشد.

welcome-screen

ابتدا بر روی گزینه Setting کلیک کنید. مشاهده می‌کنید که در پنجره جدید نمایان شده چندین سربرگ در بخش سمت چپ به چشم می‌خورند. سربرگ General حاوی تنظیماتی در خصوص زبان فعلی، نام پروژه و … می‌باشد.

اکنون بر روی سربرگ Encoding کلیک کنید. در مرحله پیشرو تعیین نوع رمزگذاری فریم‌های ضبطی از صفحه دسکتاپ و انتخاب کدک مناسب به منظور رمزگذاری تصاویر ضروری می‌باشد. نرم‌افزار OBS به‌صورت پیشفرض از کدک H.264 به منظور رمزگذاری فریم‌ها استفاده می‌کند. استفاده از کدک نامبرده علاوه بر حجم مناسب، فایل خروجی نیز از کیفیت مناسبی نیز برخوردار می‌باشد. درصورتی‌که تراشه شتاب‌دهنده گرافیکی قرار گرفته در دل رایانه کاربر ساخته کمپانی انویدیا باشد انتخاب گزینه Nvidia NVENC به منظور رمزگذاری تصاویر ضبطی نیز میسر می‌باشد. درصورتی‌که تراشه شتاب‌دهنده گرافیکی شما ساخته کمپانی‌های دیگر (AMD و اینتل) بوده یا گزینه مذکور به حالت انتخاب شده در نیامده باشد عملیات رمزگذاری توسط پردازنده مرکزی انجام می‌پذیرد. بدون شک انجام عملیات توسط پردازنده مرکزی نیازمند مدت زمان بیشتری می‌باشد.

کادر Max Bitrate بیانگر میزان نرخ ویدئو خروجی است. بیت‌ریت بالاتر به معنای کیفیت خروجی بهتر می باشد، اما این نکته را باید مدنظر داشته باشید که بیت‌ریت مستقیماً به رزولوشن وابسته می باشد. به عنوان مثال میزان بیت‌ریت 1000 در رزولوشن 1280×720 ممکن است ویدئویی با کیفیت مناسب و قابل قبول حاصل خروجی آن باشد، اما ویدئو خروجی شامل بیت‌ریت نامبرده در رزولوشن 1920×1080 بدون شک از کیفیت قابل قبولی برخوردار نمی باشد. ذکر این نکته ضروری است که افزایش میزان بیت‌ریت علاوه بر افزایش کیفیت فایل خروجی، در افزایش حجم آن نیز تاثیر به سزایی دارد.

بخش Audio Encoding نیز شامل تنظیماتی جهت تعیین میزان بیت‌ریت و کدک مدنظر جهت رمزگذاری به منظور تعیین صدای فایل خروجی می‌باشد. تمامی قوانین ذکر شده در پاراگراف پیشین در این بخش نیز صادق می‌باشند با این تفاوت که افزایش میزان نرخ صدا برخلاف نرخ تصویر تفاوت چشمگیری در حجم فایل خروجی ایجاد نمی‌کند. ذکر این نکته ضروری است که کانال خروجی صدا نیز باید بر روی گزینه Stereo تنظیم باشد.

setting-encoding-tab-obs

سربرگ Broadcast Setting نیز حاوی تنظیماتی در خصوص نحوه پخش و انتشار تصاویر ضبط شده می‌باشد. این سربرگ حاوی دو حالت Live Stream و File Output Only است. گزینه ابتدایی به صورت خودکار در هنگام عملیات تصاویر ضبطی بر روی سروری آپلود، ذخیره و نگه‌داری شده و در صورت نیاز قابلیت پخش به صورت آنلاین را نیز دارا می‌باشند. گزینه دوم نیز به ذخیره‌سازی فایل در سخت‌افزار محلی (دیسک سخت، حافظه جامد، فلش مموری و … قرار گرفته در بطن رایانه شخص) می‌پردازد.

درصورتی‌که از منوی کشویی Mode حالت دوم را انتخاب کنید چندین کادر دیگر نمایان می‌شود. کادر دوم (File Path) نمایانگر محل ذخیره‌سازی تصاویر ضبط شده می‌باشد.

broadcast-settings-tab

سربرگ Video نیز همانطور که از نام آن پیداست حاوی تنظیمات درخصوص المان‌های تصویری فایل خروجی ازجمله رزولوشن، تعداد فریم‌های نمایشی در ثانیه، ابعاد تصویر و … می‌باشد. همانطور که پیشتر گفته شد یک فیلم یا فایل تصویری از تعداد بسیار زیادی فریم تشکیل شده است که هنگام پخش آن‌ها در فواصل زمانی خاص و به‌صورت مداوم خروجی تصاویر متحرکی که شخص در قالب فیلم از آن یاد می‌کند حاصل می‌شود. کاهش میزان فریم‌های نمایشی در یک ثانیه (FPS) نمایانگر تعداد تصاویر نمایشی کمتری می‌باشد. قالب فیلم‌های سینمایی و سریال‌های پخش شده در سینما و تلویزیون دارای تعداد 24 فریم بر ثانیه می‌باشند. افزایش تعداد فریم‌ها در پخش روان‌تر فایل خروجی تاثیر به‌سزایی دارند اما مجدداً ذکر این نکته ضروری است که عملیات ضبط اغلب فیلم‌های سینمایی با تعداد 24 فریم بر ثانیه انجام می‌پذیرند، اما تعداد فریم نامبرده در یک بازی رایانه‌ای بدون شک به مشکلاتی نظیر استاتر، لگ و … منتهی می‌شود.

video-tab

نرم‌افزار OBS در حالت پیش‌فرض قابلیت ضبط صدای شخص از طریق میکروفن را نیز دارا می‌باشد. سربرگ Audio حاوی تنظیماتی در خصوص دستگاه صوتی و منبع ضبط صدا می‌باشد. گزینه‌های Desktop Audio Device و Microphone/Auxiliary Audio Device بیانگر تنظیمات نامبرده می‌باشد. گزینه Push to Talk Delay نیز نمایانگر مدت زمان تاخیر برنامه از هنگام فشردن کلید مربوط به ضبط صدا تا هنگام شروع به کار عملیات ضبط توسط برنامه می‌باشد. برنامه تنها هنگامی به ضبط صدای شخص از طریق میکروفن می‌پردازد که کلید پیش‌فرض نسبت داده شده به آن توسط کاربر فشرده و نگه داشته شده باشد. استراتژی فوق ضبط صداهای ناخواسته و موجود در پس‌زمینه را به صفر رسانده و علاوه بر آن به کاربر اجازه می‌دهد تا تنها هنگامی که ضبط صدا ضروری می‌باشد نسبت به انجام آن اقدام کند. نرم‌افزار نامبرده قابلیت پخش صداهای پس‌زمینه سیستم عامل را نیز دارا می‌باشد.

video-tab

در نهایت پس از انجام تمامی تنظیمات و انتخاب گزینه‌های مدنظر بر کلید OK در انتهای صفحه کلیک کنید تا تنظیمات اعمال شوند. اکنون اگر بر روی گزینه Start Recording کلیک مجدداً همان صفحه سیاه که در ابتدای مقاله به آن اشاره نمایان می‌شود که دلیل آن نیز به عدم انتخاب منبع مدنظر جهت ضبط فریم‌های نمایشی نسبت داده شد. تمامی تنظیماتی که تا این بخش از مقاله با آن‌ها آشنا شدیم درحقیقت المان‌ها و فاکتورهای اعمالی در فایل‌ خروجی می‌باشند. ذکر این نکته ضروری است که انجام تنظیمات نامبرده ضروری نبوده (در صورتی که قصد دارید نرم‌افزار با تنظیمات پیش‌فرض خود به انجام عملیات ضبط بپردازد) و شخص می‌تواند مستقیماً به تعریف منبع و سپس ضبط تصاویر بپردازد. به منظور تعریف منبع ضبط تصاویر در صفحه ابتدایی نرم‌افزار در قسمتی از کادر Sources کلیک راست کرده و سپس از منوی نمایان شده گزینه Add را انتخاب کنید.

adding-source

نرم‌افزار OBS علاوه بر ضبط تصاویر از محیط میزکار، قابلیت ضبط فریم‌های نمایشی در محیط‌هایی نظیر بازی‌های رایانه‌ای و … را نیز دارا می‌باشد. علاوه بر آن قابلیت ضبط تصاویر تنها یک پنجره از میان انبوه پنجره‌های موجود در صفحه نمایشگر نیز مهیا می‌باشد. جهت ضبط تصاویر نمایشی از تنها یک پنجره پس از کلیک بر روی گزینه Add گزینه Window Capture را انتخاب کرده و در پنجره نمایان شده نیز نامی را به پروژه نسبت دهید. اکنون در پنجره باز شده منوی کشویی Window نمایانگر تعداد پنجره‌های فعلی و درحال اجرای صفحه نمایش می‌باشد. به عنوان مثال در تصویر فوق بنده قصد دارم از میان تعداد 2 پنجره فعلی تنها به ضبط تصاویر از پنجره مدنظر بپردازم. برای این منظور از منوی کشویی Window پنجره موردنظر را انتخاب کرده و سپس بر روی گزینه OK در انتهای صفحه کلیک می‌‎کنم. گزینه Inner Window و Entire Window نیز در ضبط تصاویر از بخش داخلی پنجره فعلی یا تمام پنجره تاثیرگذار می‌باشد.

درصورتی که قصد دارید از تمام صفحه نمایشگر خود فیلم تهیه کنید گزینه Monitor Capture را انتخاب کنید. در پنجره جدید نمایان شده تعداد مانیتورهایی که قصد ضبط تصاویر از آن‌ها را دارید انتخاب کرده و سپس بر روی کلید OK در انتهای صفحه کلیک کنید.

windows-monitor-source

درنهایت پس از تعریف منبع برای نرم‌افزار در صفحه ابتدایی بر روی گزینه Start Recording کلیک کنید، مشاهده می‌کنید که برنامه بلافاصله عملیات ضبط تصاویر و تهیه فیلم را شروع می‌کند. پس از تهیه فیلم موردنظر بر روی گزینه Stop Recording کلیک کنید تا برنامه عملیات ضبط را متوقف کند. به منظور دستیابی به محل ذخیره‌سازی فایل تهیه شده بر روی گزینه File کلیک کرده و سپس گزینه Open Recordings Folder را انتخاب کنید.

recording-mode

نرم‌افزار معرفی شده همانطور که در ابتدای مقاله نیز به آن اشاره شد علاوه بر حجم کم از قدرت بالایی در انجام عملیات برخوردار می‌باشد، اما از مهمترین نکات منفی آن می‌توان به عدم برخورداری از امکانات برنامه‌های دیگر نظیر Camtasia Studio اشاره کرد. درصورتی که تنها قصد کاربر ضبط تصاویر از محیط دسکتاپ است نرم‌افزار مذکور کاملاً جوابگوی نیازهای شخص می‌باشد.